تبلیغات
مرکز تخصصی مهندسی عمران - اتصال خورجینی، مشكل صنعت ساختمان كشور

مرکز تخصصی مهندسی عمران


اتصال خورجینی متداول ترین شكل اتصال در ساختمان های اسكلت فلزی در ایران است؛ مبدع این اتصال ایرانیان هستند و در هیچ كجا شناخته شده نیست! نحوه اجرای اتصال خورجینی بدین طریق است كه تیرهای باربر از طرفین ستون ها به طور یكسره عبور داده می شوند و روی نبشی هایی كه در طرفین ستون نصب شده اند قرار می گیرند و معمولا در بالای هر تیر هم یك نبشی قرار می دهند، لذا اتصال خورجینی تامین كننده نشیمن برای عبور یك جفت تیر سرتاسری از طرفین ستون است.
اتصال خورجینی كاربرد گسترده ای در ایران دارد كه علت آن عمدتا سادگی اجرا، كاهش هزینه، كم كردن نیمرخ بال پهن و شماره های بالای نیمرخ ipe است. به طور كلی ساختمان های فولادی به دلیل نرمی و انعطاف پذیری از پایداری خوبی در برابر نیروهای ناشی از زلزله برخوردارند، اما متاسفانه در زلزله های خرداد ماه 69 منجیل و رودبار و زلزله اخیر بم برخلاف انتظار، شدیدا آسیب دیدند و خسارات جبران ناپذیری را به بار آوردند.
علت این امر را باید عمدتا در كیفیت اتصالات جست. ضابطه اصلی طرح اتصالات در نقاط زلزله خیز قابلیت انتقال لنگر برای سازه هایی است كه فاقد بادبند یا دیوار برشی بتن آرمه اند؛ در حالی كه اتصالات خورجینی از سوی هیچ كدام از آیین نامه های موجود به عنوان اتصالات گیردار شناخته نشده اند.
یكی از اجزای كلیدی دراتصال خورجینی، نبشی های بالا و پایین اتصال است. تیرهای اصلی قاب ها كه به صورت یكسره از كنار ستون ها عبور كرده اند روی نبشی های نشیمن سوار می شوند و معمولا از یك نبشی اتصال كوچك نیز برای اتصال بال فوقانی تیر به ستون استفاده می شود كه مقداری گیرداری در اتصال به وجود می آورد. نبشی تحتانی پهن تر از پهنای بال تیر i شكلی كه بر روی آن قرار می گیرد، انتخاب می شود و این عمل به خاطر فراهم آوردن سطحی كه بتوان تیر را به نبشی جوش داد، ایجاد می شود.
نبشی های تحتانی وقتی كه ستون ها به صورت خوابیده بر روی زمین آماده سازی می شوند در محل های خود جوش می شوند و پس از ساخت ستون ها و گذاردن تیرها بر روی نبشی های تحتانی، بال تیر i شكل به نبشی تحتانی به صورت تخت جوش شده و سپس با استفاده از نبشی های كوچكتری كه طول بال آنها از پهنای بال تیرi شكل كوتاه تر است در قسمت فوقانی تیر i شكل اتصال دیگری ایجاد می شود مجددا كیفیت جوش این نبشی از نوع تخت بوده، ولی دقت كافی در انجام آن صورت نمی پذیرد. نبشی بالا دو جوش به تیر و ستون دارد. جوش به ستون به دلیل آنكه سربالا انجام می شود اصلا مرغوب نیست و این جوش شره ای با كیفیت پایین تری اجرا می شود.
از آنجا كه اصل است كه جوش باید مقاوم تر از فولاد مادر باشد لذا اگر نیروی جانبی وارد شود باید فولاد پاره شود نه جوش و از آنجایی كه جوش ها متاسفانه همیشه ضعیف تر از فولاد عمل می كنند در نتیجه اتصال خورجینی برای سازه جوش مناسب نیست. نبشی های بالا وپایین معمولا حكم عاملی جهت نگهداری تیر بر جای خود را دارد و به رغم اینكه اندازه و طول نبشی، ضخامت و طول جوش عوامل اصلی در تعیین رفتار بهینه اتصال در هنگام زمین لرزه هستند، اما در طراحی این اتصال بدون رعایت ضوابط علمی جوش اجرای اسكلت انجام می پذیرد.
اتصال خورجینی در برابر بارهای قائم با اتصالات صلب برابری می كند، اما در برابر نیروهای جانبی بیشترین نیرو به اتصال به صورت پیچشی است كه این نیرو می بایست از شاه تیر به نبشی و از نبشی به ستون وارد شود و بنابراین دو واسطه در انتقال نیرو وجود دارد و از آنجا كه نبشی با جوش های غیراستاندارد به ستون متصل شده است، لذا واسطه ای ضعیف است و در اثر زلزله یا سایر نیروهای جانبی سقف پایین می آید! در خرابی های زلزله های گیلان و بم در اكثر موارد تیر و نبشی پایین آمده است كه نشان می دهد نبشی ضعیف بوده است.
قاب با اتصال خورجینی تنها بایستی برای بارهای قائم طراحی شوند. این اتصال در مقابل بارهای جانبی عملكرد خوبی نداشته و تنها برای تحمل بارهای قائم مناسب هستند و بارهای جانبی را بایستی سیستم های دیگری چون بادبندها تحمل كنند. اگر چه اتصال بادبند نیز خود با مشكلاتی همراه است چرا كه به دلیل فاصله بین تیرهای متصل به ستون، چنانچه بادبند در آكس ستون ها قرار گیرد، نمی تواند به تیرها متصل شود و چنانچه به یكی از تیرهای اصلی اتصال خورجینی نصب شوند آنگاه بادبند در آكس ستون واقع نمی شود.
یكی دیگر از مشكلات اتصال خورجینی هنگامی بروز می كند كه تیرها در دو طرف، دهانه های نامساوی را پوشش دهند، در این صورت دهانه های نامساوی عكس العمل های نامساوی را در برابر بارهای وارده نشان خواهند داد و افزایش لنگرها را موجب می شوند. عدم اتصال تیرها به هم و نامساوی بودن دو دهانه اطراف باعث می شود كه نتوانند با هم كار كنند.

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :